Nadal al balcon,
Pascas als tisons

E se parlàvem un pauc de las tradicions de Nadal en país occitan ?
Per començar, parlarem dels santons, aqueles sants pichons, estatuetas de tèrra sortidas de las mans magicas de qualque santonièr.
Aquela tradicion, vièlha de dos sègles, rapèla la naissença de Jèsus coma se s'èra passada en Provença, amb lo pichon pòble de la region coma testimòni de la scèna.

Òm i vei lo Ravi e la bèla Arlatenca, lo bomian barbut e la vièlha plegada en dos. I a tanben los Rèis e l'amolaire, lo molinièr sus son ase e lo pastorelet.

Los pastres

Despertats dins la nuèit, los pastres son partits per èsser los primièrs pròche lo novèl nascut. Lor lassièra es passada, ja que son acostumats, lo long de l'annada, a percórrer los prats.
Sabon descobrir los secrets de la natura : lo camin de las estelas, lo temps que farà.
Son tres, enrodats dins sa capa de bura del long colet, las cambas protegidas per un parelh de cambairons de pèl suls solièrs ferrats.
Lo pastre vièlh del mocador roge, una feda a sos pès, agacha l'enfant colcat dins la palha.
Lo jovenòt, cofat d'un capèl de feutre, vèlha, las mans sus un baston. Una biassa en bandolièra penjòrla sus sa vèsta. Lo tresen pòrta sus las espatlas la feda que ne va far present.
Dins l'estable, Jèsus es colcat sus la palha, velhat per Maria e Josèp. Al fons, l'ase e lo buòu los rescalfan de son buf.

Los Reis

Apuèi setmanas e setmanas de rota sus l'esquina dels camèls, a travèrs las sablas del desèrt, los Reis pausan lo pè pelsòl. Arriban d'Orient menats per una estela.
Enmantelats dins sos mantèls longs ricament decorats e cofats de bonets de turcs, Gaspar, Melquiòr e Baltazar pòrtan dins de vases, cibòris e cofrets, l'òr, simbòl de la reialtat, l'encens, lo de la divinitat, e la mirra, lo de l'umanitat.
Aqueles reis saberuts representan los continents (Africa, Asia, Euròpa) coneguts a-n-aquela epòca, valent a dire del temps d'Eròde lo Grand, procurador roman, rei de Judèa ; simbolizan tanben los atges de la vida : la joinessa, la maduretat e la vielhesa.

 

Doas adreiças un pauc a l'azard, mas que semblan portar fòrça entre-senhas e imatges interessants :
http://www.carbonel.com/carbonel/fr/tradition/crecheg.htm

http://www.laprovence.com/fouque/fouque01.html

 

Anatz los veire mas tornatz aicí qu'avèm encara causas a nos dire...

L'Estabosit, los Ravis, lo Pistachièr

L'Estabosit es representat amb una lantèrna que ven d'alucar e penjat al fenestron de son mas.
Lo Ravi, personatge dels mai populars de la grépia, deu pas èsser confondut amb lo Fadà, personatge qu'exisitís dins los vilatges e qu'es un pauc simplet. Es representat en camisa e boneta de coton sul cap (sovent ambe sa femna) li fan sorires, los braces levats al cèl. Son talament contents que manifestavan atal son meravilhament davant la Nativitat e semblan dire a tot lo monde : " Qu'es polida la vida ! "

(d'aprèp Danisa Lolhet)

 

 

tornar al somari general ?

L'Arlatenca
(per un còp
que se pòt veire...)