Lo clavèl
de giròfle

Uèi, Santa Lúcia, un còp d'uèlh sus un ancian calendièr ?
Nom botanic : Eugenia caryophyllata, Syzyium aromaticum, Caryophyllus aromaticus.

Los clavèls de giròfle son en realitat los botons florals secats d'un arbre tropical ; aquestes, en fòrma de clavèls, son a l'origina del nom latin clavus. Lo tèrme clavèl de giròfle apareguèt en 1225. Sa flaira rapèla l'ulhet (d'aquí son nom en italian : chiodo di garofano = clavèl d'ulhet). Se trapa dins lo " cinc perfums " chinés, dins lo bolhit, etc.

En Indonesia e en Asia del sud-èst, dintra per 40% dins las cigarretas kretek, es la consomacion mai gròssa al monde.

Istoric

Originari de las Molucas, lo clavèl de giròfle es conegut dels chineses per sas proprietats medicinalas plan abans l'edat crestiana ; alentorn del sègle III abans J.C. Cap a 200 abans J.C, los clavèls de giròfle èran importats de Java en China, a la cort de la dinastia Han (-206 a +220) per que los cortesans se purifiquen l'alen abans de veire l'emperaire.

D'unas momias egipcianas son estadas trapadas amb un colar de clavèls de giròfle.

Un manescrit grèc de Dioscoride l'indica coma medecina. Arriba dins l'Empèri roman via los fenicians.

Primièra traça occidentala en +334 : l'emperaire roman Constantin lo Grand ofrís a Sant Silvèstre, avesque de Roma, entre autras causas, 150 liuras de clavèls de giròfle.

Al sègle VI, Cosmas Indicopleustes indica que lo clavèl de giròfle, la seda, lo santal venon de China via Ceilan. Çò qu'es fals, ven de las islas Molucas. Aquò mòstra plan que pendent longtemps, lo secret de las originas de las espècias es estat gardat...

Dins una tomba merovingiana (França a l'entorn de +600), se trapèt una pichona bóita d'òr contenent 2 clavèls de giròfle coma sol tresaur.

A la fin de l'Edat Mejana, es utilizat en Euròpa per conservar los aliments.

Al sègle XV, Nicolo Conti, mercand venician, apren que lo giròfle es produsit a las islas Banda e transita per Javà : enfin una informacion justa qu'es pas sens consequéncias :

En 1511, descobèrtas pels portugueses, las islas a giròfle e muscada (las Molucas) fuguèron lèu confiscadas als autoctònes e los portugueses limitèron la reparticion dels pès de giroflièrs.

1521, primièra descripcion seriosa del giroflièr per Pigafetta, luòctenent de Magellan.

En 1605, presa de las Molucas pels olandeses que faguèron la meteissa politica : Cultura sonque sus las Molucas fins al sègle XVIII ont lo contraròtle sus la produccion èra encara mai redde per manténer artificialament los preses.

Cambiament radical al moment del raubatòri e de la capitada d'aclimatacion (1773) per Pierre Poivre, botanista francés, çò que rompèt lo monopòli olandés.

Cresenças

Costumas de las Molucas : plantar un giroflièr per cada naissença, la bona creissença de l'arbre es signe de bon astre per l'enfant. Aqueste pòrta un colar de clavèls per aluenhar lo marrit sòrt.

Una poma d'ambre a la cinta gandissiá de la pèsta a l'Edat Mejana.

Afrodisiac : en 1642, Anders Rydaholm, erborista suedés : " Se un òme pèrd sa virilitat, dèu arrestar de beure d'alcòl per lo remplaçar per de lait especiada amb 5g de clavèls de giròfle : aquò li balharà de fòrça e li farà tornar desirar sa femna ".

Vertuts

Antiseptic, analgesic, anestesiant.
Fòrça utilizat pels dentistas, contra lo mal de dents.
Estimulant, contra los trebolaments intestinals.
Antibacterian, antifongique, (contre colibacille, streptocoque, staphylocoque, pneumocoque).

L'eugenòl extrait dels clavèls servís per far la vainilha de sintèsi.

Biaisses e astúcias

Un saquet de clavèls, dins l'armari, refresca e perfuma la farda.

Poma d'ambre : irange redond, lo picar de clavèls, secar 3 - 4 setmanas (mèfi las mosiduras), perfuma la pèça ont es. A l'Edat Mejana, se portava a la cinta contra la pèsta.

La planta

Eugenia Caryophyllata ou Syzygium aromaticum
Familha de las Mirtacèas coma la nèrta.

Etimologia :
Eugenia : en omenatge Eugène de Savoie-Carignan (1663-1736) umanista e botanista.

Caryophyllata : del grèc, karuo (noguièr) e phyllon (fuèlha) : a fuèlha de noguièr.

Arbre de 8 - 12 mètres, de la camba gris clar, buta en climat tropical marin.

Flor pichona, compausada de 4 petals blancs e de 4 sepals roges.

Fuellam persistent coriaç verd lusent, d'un efluvi embriagant e sucrat.

Recòlta 6 a 8 ans aprèp la plantacion e per mai de 50 ans, realizada a la main per afrabar pas las brancas. Los botons se recòltan a maturitat just abans l'espompiment de la flor. Cada arbre produsís quicòm coma 34 kg de clavèls de 13 a 19 mm de long. Puèi son degrifats (separacion del boton del pedoncul qu'es conservat per extraire l'òli essencial). Se fan secar al solelh per passar d'una color brun ros a brun encre.

 

Tornar al calendièr ?
Tornar al somari ?
Tornar a l'indèx ?