!--This file created 17/12/03 15:22 by Claris Home Page version 3.0-->
Lo safran
Safran : Crocus sativus,

De l'arab za'faran, jaune, lo safran es l'una de las espècias mai caras (mai cara que la trufa e lo caviar). Es la color sacrada dels monges bodistas. Per obténer un sol quilograma de safran cal quicòm coma 150 000 flors de crocus sativus que se recòltan una per una a la man. Dos provèrbis de Cachemire l'illustran :
" Un ase coneis pas la valor del safran."
" Cosinar la pança de feda amb de safran " vòl dire degalhar sas ressorças)

Compte tengut de son prètz, an totjorn existit enganaires e produits de remplaçament :
Safran de las Índias : Curcuma
Safran de Mexic, Safran bastard : petals de cartama (Catamus Tinctorius)

Coma o ditz Pline : " Res se falsifia pas autant ".

Istoric

Son origina se trapa dins lo bassin mediterranèu oriental e/o en Asia Menora, benlèu en Turquia. Conegut per sas vertuts tre l'Antiquitat, apareis al sègle XV abans JC dins lo papirús d'Ebers, ont ten son ieroglif pròpri, e dintra dins mai de 30 recèptas medicalas.
Los Grècs e los Romans l'aprecian per son poder colorant, gustatiu, medicamentós e odorant : l'Emperaire roman Héliogabale pren banhs perfumats al safran, las carrièras de Roma foguèron cobèrtas de safran per l'entrada de Neron.

Present fa 5000 ans dins las valadas nautas de Cachemire, foguèt introdusit per las invasions mongòlas al Cathay (China).
Se ditz qu'Alexandre lo Grand plorèt un pauc a la vista dels camps de safran indians…
Pauc de temps aprèp la mòrt de Bodà (cap a 500 abans JC), los bonzes causisson de ténher sas raubas amb de safran.
Reintrodusit e cultivat en Espanha pels arabs en 961, s'espandís sus lo bassin mediterranèu tot, en particular en Provença al sègle XI. Mas, es aprèp la casuda de Constantinòpla en 1203 que, a la seguida d'una desorganizacion del comèrci en Mediterranèa, la cultura del safran s'entreprenguèt sus una granda escala.
Puèi es introdusit en Anglatèrra (la vila de Saffron Walden, Essex, es lo principal productor anglés). Es la sola espècia que lo cors a pas jamai diminuit !

Cresenças

afrodisiac (en causa de son prètz ?)

Vertuts

Sedatiu
Antispasmodic
Contra los balonaments
En medecina indiana : contra los problèmas urinaris, menstruals, de la pel, ...

Mèfi 10 a 12 g : ven una dròga ilaranta puèi al-delà : acceleracion cardiaca, vertigis, farfantèlas, puèi paralisi del sistèm nerviós central e enfin la mòrt.

Biaisses e astúcias

Crompar estigmats que las podras son sovent falsifiadas e se consèrvan pas tan ben que s'esventan lèu.
Faire trempar los estigmats dins l'aiga o la lait cauda pendent 1/4 d'ora per liberar totas sas sabors.

La planta

Crocus sativus. Familha de las iridacèas. Erbacèa vivaça a bulb de 10 a 30 cm.

Flors de tardor de tres petals, tres sepals porpres e tres estigmats roge iranjat (contra 6 per la colchica qu'es toxica !) pendent 2 setmanas. Las flors son estèrlas e la reproduccion unicament vegetativa. Cada flor ten una durada de vida de qualques oras.

Las fuèlhas apareisson aprèp lo floriment.
Los rendaments son de 6 a 8 kg a l'ectar.

Productors :
Primièr : Cachemire puèi Iran (80 toneladas per an).
Tradicional : Espanha (120 toneladas a la mitat del sègle XX, e ara res que 3 toneladas l'an).

 

Tornar al calendièr ?
Tornar al somari ?
Tornar a l'indèx ?