Femnas e escrivanas :
las trobairitz (seguida)

D'ont ven aquel estile literari dels Trobadors ? Se pensa que vendriá de la civilizacion araba ont lo culte de l'amor èra ja plan desvolopat. Los Trobadors cantavan dins las corts per divertir lo mèstre del luòc e sos convidats. Las formas poeticas de sos poèmas èran finas, elegantas e complèxas. Fasián sovent l'elògi de la Dòna del castèl e Pèire Bèc afortís encara :

C'est vraisemblablement sur l'initiative [des femmes] que la fin'amor est devenue le thème central de la poésie et de la société aristocratique. En protestant contre la tutelle du seigneur féodal et la traditionnelle discrimination dont elles faisaient l'objet, elles ont incité les poètes de cour à mettre l'accent sur la domination, au moins poétique, de la dame, et, en contrepartie, la soumission de l'homme à leur bon vouloir.

Vist l'estabilitat politica relativament tranquilla que i aviá dins Occitania, la noblessa balhava mai d'importància a las arts. Aquò èra un domèni reservat a las femnas ; es per aquò qu' i an impausats sos gosts e qu'an afavorit los joglars. aquestes poètas vodavan a la Dòna protectritz fidelitat e amor etèrnes. D'en pertot i agèt trobaires o trobadors, mas es sonque en Occitania qu'emergèron trobairitz. La situacion de las femnas i èra mai favorabla qu'endacòm mai e aquò

Gràcia a dos còdis : lo còdi Justinian e lo còdi Teodosian (ne volètz saupre mai ?).

Lo nombre de las trobairitz, atal coma lo nombre de sas òbras, es cambiadís segon las sorgas, mas tot lo monde es d'acòrdi sus aqueles noms : la Comtessa de Dia, Azalaïs de Porcairagas, Na Beiris de Romans, Na Castelosa, Clara d'Anduza, Na Tibors de Sarenom, N'Almucs de Castelnou et N'Iseut de Capion, N'Alaisina Iselda e Na Carenza, Alamanda, Garsenda de Forcalquier, Na Guilhelma de Rosers, Na Lombarda, Maria de Ventadorn, Isabèla e enfin, Dòmna H.

Las trobairitz avián mai d'un punt comun. Vivián totas dins un luòc ont se cultivavan las arts d'un biais rafinat e caduna coneissiá trobadors o viviá dins sa companhiá. Dins Las vidas dels trobadors, li balhan aquelas qualitats : dònas nòblas, cultivadas, sapient "trobar", instruitas, bèlas, de bona reputacion, cortesas e aimablas.

Las femnas e los òmes avián pas las meteissas rasons d'escriure. Los òmes i trapavan un mejan d'ascencion sociala (rasons professionalas), las femnas i trapavan un mejan d'expression (rasons personalas).

Los escrits de las trobairitz se pòdon classar en doas categorias : los monològs amoroses e los dialògs poetics. La primièra categoria compren las cansós, los sirventés e las còblas, tandis que la segonda compren las tensons.

Deman parlarem de La Loba de Puègnautièr qu'inspirèt lo Pèire Vidal
e de la Comtessa de Dia que sos escrits particularament liures, subretot per son epòca,
ne faguèron una mena de cap de fila de las trobairitz
puèi passarem a untemps mai pròche de nosaus.

Tornar al Calendièr de l'Avent ?
Tornar al somari ?
Tornar a l'acuèlh ?