Joana la Negra (Joana Establet a l'estat-civil)

Joana la Negra apareis pauc dins l'istòria de la Revolucion francesa. Se sap pas grand causa d'aquela femna, levat qu'èra jornalièra (se logava per trabalhar a la jornada), veusa e que demorava a Carcassona. Mas son nom demòra ligat a l'insurreccion del 17 d'agost de 1792. A l'epòca, i aviá un conflicte important entre la borgesiá que s'enriquesiá amb lo comèrci del blat e lo pòble que subreviviá a pro pena (difficilement) en causa del prètz tròp elevat del gran, e doncas del pan. Las rotas novèlas permeton la venguda de la produccion del Lauragués cap al Canal de Riquet (Canal du Midi) en direccion del Lengadòc-bas e de Provença.

Mai d'un còp, en 1773-1774 e 1789-1790, d'unis transpòrts de blat seràn atacats e pilhats, çò que farà obligacion als poders publics de distribuir aqueles grans a prètz redusit. La populacion de Carcassona, paura que paura (pauvre et réduite à la dernière extrémité) en causa de la crisi del trabalh del drap (l'escais dels carcassoneses èra : los caps de coton) se trapa totjorn en primièra linha. Los "sedicioses" escapan a la repression en se tampant dins Ciutat, que ne tampan las pòrtas per empachar la man-fòrta (la polícia de l'epòca) de los anar sasir. A tal punt que lo Directòri del Departament demandarà a l'Amassada nacionala la demolicion de las muralhas de Ciutat !

Al mes d'agost de 1792, lo prètz del pan èra talament naut, las exportacions de blat cap a Provença tant importantas, que lo monde se van atropelar a l'entorn del Canal de Riquet. Fòrça monde van davalar de la Montanha negra, los oficièrs municipal en cap de cortègi ! Un molon de barcas son arrestadas al pòrt del Fresquel. L'administracion departamentala sap pas tròp de qué far. Tot aquò va metre lo fuòc als esperits ja trebolats per la talent.

Lo procuraire (procureur) general Verdier es tuat, d'ostals seràn pilhats, las barcas voidadas de sa carga.

Al moment del procès dels "sedicioses", en decembre de 1792, Joana Establet, dita Joana la Negra, un jornalièr de Vilamostausson e un ortalièr de Marselheta (vilatges pròches de Carcassona) seràn condemnats a mòrt e executats sus la plaça dels Cobèrts (les Halles) de Carcassona (dita plaça del pilòri) a la fin de decembre de 1792.

Dins un roman, de segur plan exagerat, de E. Orliac en 1832, Joana Establet es presentada coma una estrangièra de la pèl escura, "cap-general" de l'insurreccion e responsabla de la sang espandida.

Demòra pasmens, per los que sabon son istòria, un exemple de femna prèsta a tot per ajudar lo pòble contra lo poder de l'argent.

D'aprèp un article de Remesi Cazals dins " Les Audois, dictionnaire biographique " sous la direction de Rémy Cazals et Daniel Fabre, en 1990.

Tornar al Calendièr de l'Avent ?
Tornar al somari ?
Tornar a l'acuèlh ?