Una istòria de l'an 1000

Soi leu lo Farfadet maliciós e risolièr. Ai ma saqueta plena d'istòrias, de jòcs e de cançons de uèi, de ièr e de deman. Soi pertot e enluòc, sabi lo passat, lo present e l'avenidor.

Caratz-vos plan escotatz... que sabi l'istòria de dos pichòts enfants : Guimeta e Gaspar. Èra lo temps que los senhors vivián dins los castels, lo temps que los enfants anavan pas a l'escòla mai trabalhavan dins los camps, carrejavan l'aiga e la lenha per l'ostal, lo temps que los lops aganits se sarravan dels vilatges. Èra l'an 1000, l'an de totas las paurs.

Deman es jorn de fièra a la vila. Lo camin èra long e los parents devián partir de nuèch per arribar a las aubetas. Pel primièr còp, Guimeta e Gaspar anavan demorar sols a l'ostal. Tre lo sopar acabat lo paire se levèt e diguèt : « Anemfantons, al lièch que deman la jornada serà longa ! »

Guimeta e Gaspar s'anèron jaire, mai dins lo canton que lor servissiá de cambra avián de pena per dormir tant èran fièrs de demorar sols. Charravan a la chut-chut... « Sèm de grands ara ! deman de matin nos caldrà anar cercar l'aiga e la lenha, noirir las polas e patin e cofin... » mai fin finala s'endormiguèron.

Foguèt un grand bruch que quilhèt Gaspar sul lièch. Se pensètque los parents partissián e que picavan la pòrta. Tot èra negre dins l'ostal, defòra lo temps aviá virat a la pluèja e al vent.

« Papà, mamà ! cridèt Gaspar soi desrevelhat venètz me veire !

Ges de responsa. Alara desrevelhèt Guimeta que cridèt en son torn :

- Mamà, papà ! e totjorn la pòrta que tustava. Quauqu'un tustava. Qual podiá ben tustar aital ?
- Te cal anar veire, diguèt Guimeta.
- Non, non, i anam totes dos ! »

Los dos enfants se levèron dins lo negre, just un pauc de brasa roginava dins l'escur. Quora quauqu'un tornèt tustar a la pòrta, venguèron coma d'estatuas. Boca duberta, uèlhs escarquilhats, tremolavan coma jamai. Guimeta mostrèt un canton de l'ostal :

« Ve, ve, aquí ai vist una ombra, i a quauqu'un, te disi » Gaspar ne quincava pas una. Son còr fasiá tifa-tafa. Capitèt de dire « Nos cal amagar dins lo còfre. »

Se sarrèron a palpas del còfre de la sal qu'èra a costat de la chiminièra. Se tustèt encara a la pòrta...

E quand la pòrta boleguèt, bombiguèron d'un còp dins lo còfre e s'i embarrèron.

Aquí, embarrats, amb las dents que fasián clac-clac coma los genolhs, imaginèron :

« Benlèu es un marca-mal o un bandit o una masca tombada del cèl amb la tempèsta !
- Non,escota, aquò gratusseja, es una bèstia, un lop o un mostre que n'i a un molon que van arribar amb l'an mil ! »

Aital passèron lo demai de la nuèch, la paur al ventre, plan sarrats l'un contra l'autre.

Quand lo matin arribèt, que vegèron lo jorn per una ascla del còfre, Guimeta soslevèt lo panèl. Fasiá jorn, lo vent aviá calat. Tot èra silenci. Alara tot doçament Gaspar e Guimeta entre-dobriguèron la pòrta. Un rascladís. Guimeta cridèt. Mai lèu comprenguèron e s'espetèron de rire, çò que barrava lo sulhet èra una branca de noguièr, gròssa e fuelhuda, arrancada per la tempèsta de la nuèch.

Quana peta per una simpla branca de noguièr que tustava e fretava la pòrta...

Lo matin se passèt plan. E mai s'èran cansats, Guimeta e Gaspar faguèron tot lo trabalh que devián far : carrejar l'aiga del potz, la lenha del lenhièr, sens parlar de las polas e del pòrc que calguèt apasturar.

Ausiguèron enfin un bruch de carreta. Èran los parents que dintravan de la fièra.

« Tot s'es plan passat ? diguèt lo paire.
- Fòrça plan... diguèron, levat aquela branca que lo vent a copada, mai es pas grèu.
- Avètz pas agut paur de la tempèsta aquesta nuèch ? demandèt la maire.
- Non diguèron Guimeta e Gaspar, sèm de grands ara... »

E tornèron espetar de rire.

Vos pòdi dire, ieu Farfadet que sabi tot, que la nuèch seguenta, Guimeta e Gaspar dormiguèron coma de socs... de socs de noguièr plan segur !

E cric e crac, lo conte es barrat que... los pichòts enfants deman seràn grands.

Tornar al somari pichons ?

La benda dessenhada ?

REVIRAR